Trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, không gian mạng đã trở thành môi trường phổ biến, quan trọng của mọi mặt đời sống xã hội. Bên cạnh những giá trị tích cực mà công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại, sự phát triển bùng nổ của các nền tảng mạng xã hội cũng kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng, đặc biệt là tình trạng phát tán tin giả, thông tin sai sự thật, xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị đang triệt để lợi dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ Deepfake, AI tạo sinh và các nền tảng mạng xã hội để tạo dựng, cắt ghép hình ảnh, video, âm thanh giả mạo nhằm gây hoang mang dư luận, kích động tâm lý đám đông, làm xói mòn niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa. Tội phạm cũng lợi dụng các tiện ích của công nghệ, không gian mạng để lừa đảo, chiếm đoạt số tiền rất lớn, gây hoang mang trong quần chúng nhân dân.
Trong bối cảnh đó, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đối với địa bàn khu vực 4- Khánh Hòa, việc nâng cao nhận thức chính trị, chủ động đấu tranh phản bác thông tin xấu độc trên không gian mạng là nhiệm vụ thường xuyên, cấp thiết của cả hệ thống chính trị và toàn thể Nhân dân.
I. thực trạng tin giả, thông tin xấu độc trên không gian mạng hiện nay
Ngày nay, sự phát triển vượt bậc của trí tuệ nhân tạo đã tạo điều kiện cho việc sản xuất và lan truyền thông tin giả với tốc độ nhanh chóng, mức độ tinh vi ngày càng cao. Chỉ với vài thao tác đơn giản, các đối tượng xấu có thể tạo ra video giả, hình ảnh giả, âm thanh giả hoặc cắt ghép phát ngôn nhằm bóp méo sự thật.
Thời gian qua, nhiều vụ việc xuyên tạc chính sách đối ngoại, quốc phòng của Việt Nam đã xuất hiện trên mạng xã hội. Một số đối tượng lợi dụng các điểm nóng chính trị quốc tế như chiến tranh Mỹ, Israel-Iran, việc can thiệp quân sự Nga- Ucraina, căng thẳng biên giới giữa Thái Lan- Campuchia, chiến tranh thương mại...để tung tin bịa đặt, vu khống Việt Nam can thiệp vào xung đột quốc tế hoặc xuyên tạc chính sách quốc phòng “Bốn Không” của nước ta.
Không dừng lại ở đó, các thế lực thù địch còn sử dụng công nghệ AI Audio Deepfake để giả giọng nói của lãnh đạo, cắt ghép video phát biểu nhằm gây hiểu lầm, kích động dư luận, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Đặc biệt nguy hiểm là thủ đoạn sử dụng các hình ảnh cắt ghép kèm tiêu đề giật gân để đánh vào tâm lý tò mò của người xem. Dù nội dung bên trong không đúng sự thật, nhưng chỉ cần hình ảnh và dòng chữ gây sốc cũng đủ tạo ra tâm lý hoài nghi, làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức Đảng, chính quyền và đội ngũ cán bộ.
Trên địa bàn khu vực 4- Khánh Hòa, cùng với quá trình đô thị hóa, phát triển kinh tế - xã hội và phổ cập internet, số lượng người dân sử dụng mạng xã hội ngày càng nhiều. Đây vừa là điều kiện thuận lợi để tiếp cận thông tin, vừa tiềm ẩn nguy cơ bị tác động bởi các luồng thông tin xấu độc nếu thiếu kỹ năng nhận diện và kiểm chứng sẽ tiềm ẩn nguy cơ mất định hướng trong nhận thức, tư tưởng.
II. âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch trong việc chống phá đảng và nhà nước
Các thế lực thù địch luôn xác định không gian mạng là “mặt trận mềm” để tiến hành chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ các cơ quan Nhà nước và Nhân dân.
Thủ đoạn của chúng ngày càng tinh vi, bài bản và có tổ chức. Một số đối tượng tạo lập hàng loạt tài khoản ảo, hội nhóm kín để phát tán thông tin sai lệch, tạo hiệu ứng “đám đông” nhằm dẫn dắt dư luận. Chúng thường lợi dụng những vấn đề nhạy cảm liên quan đến chính trị, đất đai, môi trường, tôn giáo, dân tộc hoặc các sự kiện quốc tế, các hành xử đơn lẻ của cán bộ Nhà nước để thêu dệt, xuyên tạc, bóp méo bản chất sự việc.
Đáng chú ý, nhiều đối tượng sử dụng AI tạo sinh để dựng video giả, chèn cờ, phù hiệu, giọng nói hoặc phụ đề giả mạo nhằm đánh lừa người xem. Đây là dạng “bình mới rượu cũ”, lấy tư liệu cũ rồi cắt ghép thành nội dung mới có tính kích động. Người xem, người nghe nếu không đủ tỉnh táo nhận diện sẽ dễ rơi vào cảm xúc mất lòng tin, nghi ngờ vào chế độ.
Mục tiêu cuối cùng của các thế lực thù địch là:
- Gây hoang mang trong Nhân dân;
- Làm suy giảm niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng;
- Phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc;
- Kích động tư tưởng cực đoan;
- Gây mất ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Những thủ đoạn này nếu không được nhận diện và ngăn chặn kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh tư tưởng, an ninh mạng và sự phát triển bền vững của địa phương, của khu vực và của đất nước.
III. vai trò của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của đảng trên địa bàn
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ Xã hội chủ nghĩa, bảo vệ Nhân dân và thành quả của Cách mạng Việt Nam.
Trên địa bàn Khu vực 4- Khánh Hòa, công tác này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh địa phương đang đẩy mạnh phát triển kinh tế, cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng đô thị văn minh, chuẩn bị mọi điều kiện, tiền đề để trở thành đô thị công nghiệp trong thời gian tới.
Những năm qua, cấp ủy, chính quyền địa phương, các cơ quan Nhà nước đã quan tâm triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao nhận thức chính trị cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Công tác tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước được thực hiện thường xuyên thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, sinh hoạt chi bộ với nhiều chuyên đề đa dạng, các tổ chức đoàn thể và mạng xã hội chính thống.
Lực lượng công an, quân sự, đoàn thanh niên và các tổ chức chính trị - xã hội đã phối hợp tuyên truyền kỹ năng nhận diện thông tin giả, cảnh báo các phương thức lừa đảo công nghệ cao và hướng dẫn người dân sử dụng mạng xã hội an toàn.
Tuy nhiên, trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ AI và không gian mạng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vẫn còn nhiều khó khăn:
- Một bộ phận người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa còn thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin;
- Một bộ phận thanh niên thiếu nhận thức chính trị, tâm lý tò mò, chia sẻ theo cảm xúc vẫn còn phổ biến; họ dành nhiều thời gian trên mạng xã hội nhưng thiếu định hướng, dễ sa vào “trend” (xu hướng) hời hợt.
-Công tác đấu tranh phản bác trên không gian mạng có lúc chưa kịp thời.
Điều đó đòi hỏi cả hệ thống chính trị trên địa bàn phải luôn tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền và tăng cường “sức đề kháng” cho người dân trước các luồng thông tin xấu độc.
IV. giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của đảng trên địa bàn
1. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng
Cần đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Nội dung tuyên truyền phải gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với từng đối tượng; kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền truyền thống và ứng dụng công nghệ số. Việc tuyên truyền phải đến từng thôn, bản, xã, phường và không để trống vùng dân cư nào.
Các chi bộ, đoàn thể cần thường xuyên tổ chức sinh hoạt chuyên đề về nhận diện tin giả, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn và trách nhiệm công dân trên không gian mạng.
2. Chủ động đấu tranh phản bác thông tin sai trái, thù địch
Các lực lượng chức năng, nhất là an ninh mạng cần thường xuyên theo dõi, phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật.
Đồng thời, cần xây dựng lực lượng cộng tác viên dư luận xã hội, lực lượng nòng cốt trên không gian mạng để kịp thời định hướng thông tin, lan tỏa thông tin tích cực.
Việc phản bác thông tin xấu độc cần bảo đảm tính thuyết phục, khách quan, có căn cứ pháp lý và thực tiễn rõ ràng.
3. Phát huy vai trò của báo chí và truyền thông chính thống
Các cơ quan báo chí, cổng thông tin điện tử và trang mạng xã hội chính thống cần cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác, kịp thời để định hướng dư luận.
Đồng thời, cần ứng dụng AI và công nghệ số để kiểm chứng hình ảnh, video và phát hiện các nội dung giả mạo trên không gian mạng.
4. Nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi cán bộ, người dân
-Mỗi cơ quan, đơn vị phải trang bị đầy đủ các thiết bị bảo vệ an ninh mạng, đảm bảo an toàn bảo mật. Mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần trở thành “lá chắn” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng với nhận thức đúng đắn, thông suốt, nói và làm theo Nghị quyết của Đảng.
- Cần thực hiện nghiêm nguyên tắc: “Dừng lại – Suy nghĩ – Kiểm chứng” trước khi chia sẻ bất kỳ thông tin nào trên mạng xã hội.
-Tuyệt đối không chia sẻ các nội dung chưa được kiểm chứng, các thông tin giật gân, kích động hoặc có dấu hiệu xuyên tạc.
- Đối với cán bộ, đảng viên, cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn chuẩn mực phát ngôn và gương mẫu trong việc sử dụng mạng xã hội.
5. Xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh
- Cần phát huy vai trò của gia đình, nhà trường, đạo đức công vụ và trách nhiệm xã hội trong giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng số cho thanh thiếu niên, công chức, công dân.
- Đẩy mạnh xây dựng các mô hình “Khu dân cư an toàn trên không gian mạng”, “Tổ công nghệ số cộng đồng”..., góp phần lan tỏa thông tin tích cực và hình thành văn hóa ứng xử văn minh trên internet.
Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đứng trước nhiều thời cơ và thách thức đan xen.
Tin giả, thông tin xấu độc và các thủ đoạn chống phá trên không gian mạng ngày càng tinh vi, phức tạp. Vì vậy, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân.
Đối với địa bàn Khu vực 4-Khánh Hòa, việc nâng cao nhận thức chính trị, xây dựng “sức đề kháng số”, chủ động nhận diện và phản bác thông tin sai trái sẽ góp phần giữ vững ổn định chính trị, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là bảo vệ tương lai của đất nước, bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân và giữ vững con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn.
Mỗi cán bộ, đàng viên, người dân trên địa bàn hôm nay cần phát huy tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và ý thức công dân số để cùng chung tay xây dựng không gian mạng lành mạnh, an toàn, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển văn minh, giàu đẹp; góp sức cùng tỉnh Khánh Hòa sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong thời gian tới
Chi bộ VKSND khu vực 4